Sytuacja na rynku nasion rzepaku w lutym 2026 roku wymyka się prostym schematom giełdowym. Podczas gdy notowania na paryskim MATIF-ie wyznaczają kierunek, polski rynek fizyczny żyje własnym życiem, zdeterminowany przez lokalny deficyt i specyficzną politykę handlową UE wobec Ukrainy.
Zgodnie z oceną Juliusza Młodeckiego, Prezesa KZPRiRB, polski rynek nasion rzepaku funkcjonuje w warunkach permanentnego niedoboru surowca. Przy krajowym zapotrzebowaniu tłoczni sięgającym 4 mln ton, rodzima produkcja na poziomie 3,5 mln ton wymusza na przetwórcach agresywną walkę o ziarno.
Efektem tej walki są ceny rzepaku w krajowych skupach (średnio 2 150 zł/t), które utrzymują wyraźną premię nad parytetem giełdowym. Tłocznie nie mają wyjścia – muszą płacić więcej, aby powstrzymać odpływ surowca do Niemiec, gdzie w samym 2025 roku (I-XI) wyjechało ponad 187 tys. ton polskich nasion.
Kluczowym wyzwaniem dla rentowności polskiego przetwórstwa staje się nowa strategia handlowa Ukrainy. Choć pozostaje ona głównym dostawcą rzepaku do UE, struktura tego eksportu gwałtownie ewoluuje.
Spadek podaży nasion: Wysyłka surowca do UE maleje, co windowałoby ceny, gdyby nie drugi element układanki.
Zalew gotowego oleju: Miejsce nasion zajmuje gotowy olej rzepakowy, który płynie do Polski bez ograniczeń.
Tworzy to sytuację patową: polskie tłocznie mają zakaz importu tańszych nasion z Ukrainy (w przeciwieństwie do reszty UE), przez co kupują droższy surowiec sprowadzany nawet z odległych rynków, jak Urugwaj (22,6 tys. t). Jednocześnie muszą sprzedawać olej w cenach dyktowanych przez tani import z Ukrainy.
Czy obecne ceny rzepaku rekompensują rolnikom koszty produkcji? Na poziomie 2 150 zł/t rzepak pozostaje jedną z niewielu dochodowych alternatyw dla zbóż, których podaż na świecie jest rekordowa. Juliusz Młodecki uspokaja jednak w kwestii podaży przyszłorocznej – plantacje w lutym 2026 znajdują się w dobrym stanie, choć ich zimotrwałość zostanie ostatecznie przetestowana podczas zbliżającego się przedwiośnia.
MATIF (Maj 2026): 488,75 EUR/t (ok. 2 111 PLN/t).
Rynek fizyczny (Agrolok/Północ): 2 155 PLN/t.
Rynek fizyczny (Południe): 2 155 PLN/t.
Andrzej Bąk
Źródło cen: MRiRW, Agrolok, Euronext-Paryż
